De geheimen van mijn oma (3)

In de vorige twee verhalen heb ik wat verteld over de wandel van mijn oma en haar ouders. Nu is het tijd om iets te meer te schrijven over haar grootouders. Hieronder staat de gezinssamenstelling van de familie Berns x Balk, de grootouders van mijn Oma.

Naam: Rut Berns
Geslacht: Man
Vader: Joannes Berns
Moeder: Catharina Rutten
Geboren: 31 Okt 1824 Huissen (NL)
Overleden: 17 Aug 1890
Gezin 1
Huwelijkspartner: Everdina Balk geboren 28 Aug 1833 in Huissen overleden 8 Mrt 1892 Styrum
Huwelijk: 27 Juni 1856 Huissen (NL)
Kinderen:
  Johannes Berns Male geboren 17 Aug 1856 in Huissen
  Catharina Berns Male geboren 17 Sept 1859 in Huissen
  Willemina Berns Male geboren 22 Feb 1862 in Huissen
  Hendrikus Berns Male geboren 12 Juli 1866 in Huissen, overleden 31 Okt 1943 in Duisburg-Meiderich
  Bernardus Berns Male geboren 10 Mrt 1870 in Huissen
  Wilhelm Berns Male geboren 18 Mei 1873 in Duisburg, overleden 7 Aug 1957 Huissen
  Arnoldus Berns Male geboren 2 Dec 1876 in Huissen , overleden 29 Feb 1944 in Eygelshoven
  Rutgerus Berns Male geboren 2 Dec 1876 in Huissen , overleden 22 Jan 1968 in Eygelshoven

Op het eerste gezicht is er niets geks aan de hand, behalve dat één zoon, Wilhelm, een duitse naam heeft en dat hij een Duisburg geboren is! Wat ook opvalt is dat de enige die in Duitsland geboren is, in Nederland overleden is.

Memoire van successie van Rut Berns

In het archief in Arnhem heb ik de memoire van successie gevonden van Rut Berns. De inhoud is hieronder grotendeels weergegeven.
Bij het opstellen waren de volgende personen aanwezig:

  1. Everdina Balk, arbeidster wonende te Huissen, in hoedanigheid van moeder en voogdesse van rechtswege over hun minderjarige kinderen genaamd a) Rutgerus; b) Arnoldus; c)Wilhelm; d) Bernardus
  2. Hendrikus Berns, arbeider
  3. Johannes Berns, arbeider, beiden wonende te Huissen
  4. Wilhelmus Arnoldus Kemperman, waarnemer wonende te Huissen onder de tegenwoordige wetgeving in algehele gemeenschap van goederen gehuwd met Catharina Berns en
  5. Petrus Eggehuizen onder de tegenwoordige wetgeving in algehele gemeenschap van goederen gehuwd met Wilhelmina Berns;

ter zake deze domicilium kiezende ten Secretarie der Gemeente Huissen, verklaren
dat op zeventien Augustus 1800 negentig te Huissen, zijn laatste woonplaats, .... is overleden Rut Berns, echtegnoot van Everdina Balk tot enige erfgenamen bij versterf nalatende zijn acht minder- en meerderjarige kinderen bovengenoemd, ieder voor 1/8 gedeelte;
dat de nalatenschap van de erflater bestaat uit;
a) Onroerende Goederen:
De helft in een huis en erf en een perceel bouwland staande en gelegen te Huissen in Sectie . No. 883 ... te zamen groot voor het geheel 39 aren, 50 centiaren voor de helft geschat op : fl 700,= Gaan we verder op onderzoek dan zien we dat Everdina Balk op 8-3-1892 in Styrum overleden is. In de overlijdensakte staat het volgende:
b) Roerende Goederen:
waaronder geen effecten, doch bestaande in inboedel, arbeidsgereedschappen, drie varkens, twee geiten, hooi, stroo, gedorschten en ongedorschte granen, te veld staande vruchten, mest ... en brandhout voor de helft geschat op : fl 130,=
c) Contante gelden ten sterfdagen aanwezig voor de helft belopende : fl 1,25
d) De kleederen en lijfstoebehooren van de overledene en die van zijn vrouw voor de helft geschat op : fl 10,=
e) Rententiën en vorderingen: nihil
Zodat het zuiver saldo dezen nalatenschap bedraagt: fl 224,70

 


De overlijdensakte van Everdina Balk was niet te vinden. Dankzij de hulp van Wolfram Berns hebben we het overlijden in Styrum gevonden.
 


(Akte : 138 ; d.d.: 8-3-1892)

Vor dem unterzeichneten Standesbeamten erschien heute, der Persönlichkeit
nach auf Grund der Personal Nachrichten anerkannt, der Ziegeleiarbeiter
Hendrikus Berns, wohnhaft zu Styrum IV 195, und zeigte an, daß seine Mutter,
die Witwe Tagelöhner Rut Berns, Everdina, geborene Balk, achtundfünfzig
Jahre, sechs Monate und acht Tage alt, katholischer Religion, wohnhaft zu
Styrum IV 195, geboren zu Huissen, Provinz Gelderland zu Holland, Tochter
der ebendaselbst verstorbenen Eheleute Fuhrmann Bernardus Balk und
Wilhelmina van Loon, zu Styrum IV 195 am achten März des Jahres tausend
achthundert neunzig und zwei, vormittags um zwei einhalb Uhr verstorben sei.
Der Anzeigende erklärte beim Ableben seine Mutter zugegen gewesen zu sein.
Vorgelesen, genehmigt und unterschrieben.
 


Uit het bovenstaande blijkt dat Everdina Balk in 1892 bij haar zoon Hendrikus in Styrum woonde. Op dit moment is het mij nog niet duidelijk of ook andere kinderen van haar, bijvoorbeeld de tweeling Rutgerus en Arnoldus bij hun oom woonde. Beate Düster heeft voor mij in de adresboeken van Styrum gekeken, vanaf 1888. In 1894 vind ze hier een Wilhelm Berns die woon in Styrum IV 194/5. Dit adres komt bijna overeen met dat van Hendrik Berns. In andere jaren worden er ook een aantal Berns'en vermeldt.

1894

Berns, Arnoldus, Fabrikarbeiter, Feldstraße 51
Berns, Hendrikus,Ziegler, Feldstraße 51
Berns, Joh., Fuhrknecht, Wilhelmstr. 31 (heißt seit 1914 Alvenslebenstraße)
Berns, Johannes, Fabriktagelöhner, Neustadtstr. 105
Berns, Rudgerus, Ziegler, Feldstraße 51
Berns, Theodor, Ziegler, Wilhelmstraße 51 (heißt seit 1914 Alvenslebenstraße)
Berns, Wilhelm, Fuhrknecht, Wilhelmstraße 27 (heißt seit 1914 Alvenslebenstraße)

De Berns'en in de Feldstraße 51 zijn waarschijnlijk de kinderen van Berns x Balk!

In 1906 heb ik behalve een Arnoldus Berns ook een Arnold Berns, het is dus een beetje lastig om na te gaan wie nu mijn overgrootvader is.
Wie de juiste is kan ik alleen achterhalen via de geboorte akte van een van de kinderen. Ga ik ervan uit ééns een fabrieksarbeider altijd een fabrieksarbeider dan zal het Arnold moeten zijn.

1906

Berndsen, Theodorus, Arbeiter, Haidestraße 2
Berns, Arnold, Anstreichergeselle, Mülheimer Straße 124 (heißt seit 1914 Oberhausener Straße)
Berns, Arnoldus, Fabrikarbeiter, Schützenstraße 36
Berns, Bernhardus,Knecht, Jägerstraße 23
Berns, Elisabeth, Verkäuferin, Grenzstraße 89
Berns, Hendrikus, Arbeiter, Neustadtstraße 105
Berns, Johann., Fabriktagelöhner, Neustadtstraße 105
Berns, Rudgerus, Platzarbeiter, (seit 1910 in Oberhausen-Styrum!, Pfarrbezirk St. Joseph)
Berns, Theodorus, Arbeiter, Verbindungsstraße 20 (Pfarrbezirk St. Joseph)
Bernsen, Joh., Ziegler, Mülheimer Straße 108 (heißt seit 1914 Oberhausener Straße)

Hieronder nog een tweetal jaren met een Arnold Berns. Daar er in 1910 één Arnold Berns is, ga ik ervan uit dat mijn Oma aan de Neustadtstraße 105 geboren is in 1910! Zeker als ik hier nog meeneem dat mijn overgrootvader, volgens zijn jongste zoon, bij Thijssen in de hoogovens heeft gewerkt! Gegevens over de historie van Thijssen zijn hier te vinden. Thijssen heeft ook een archief dat op afspraak te bezoeken is.

1910

Berndsen, Theodorus, Maschinist, Haidestraße 2
Berns, Arnold, Kesselkocher, Neustadtstraße 105
Berns, Heinrich, Handlanger, Schützenstraße 21
Berns, Joh., Tagelöhner, Neustadtstraße 105
Berns, N. Ofenarbeiter, Goethestraße 92 (heißt seit 1914 Blumenthalstraße) (Pfarrbezirk St. Joseph)
Berns, Theodorus, Platzarbeiter, Moltkestraße 11

1912

Berns, Arnold, Fabrikarbeiter, Neustadtstraße 111
Berns, Johann, Handlanger, Neustadtstraße 105
Bernsen, Johann, Ziegler, Mülheimer Straße 122 (heißt seit 1914 Oberhausener Straße)

Een ander frapant detail is dat ik momenteel contact heb met twee nakomelingen van Berns x Balk, namelijk Wolfram Berns en Ben Berns. Wolfram stamt af van Hendrikus Berns (* 12-07-1866) en Ben van Bernardus Berns (* 10-03-1870).

Wat me nu pas opvalt is dat mijn Oma samen met haar ouders, broers en zussen ten tijde van WO I van het Ruhrgebied naar Nederland is gekomen. Wat ik me nu afvraag, was de oorlog de reden voor het vertrek naar het vrije Nederland of waren het de mijnen die een grotere aantrekkingskracht hadden?

Meer volgt......