Jan Mathijs Moonen

Als kleinzoon van Chris Baltus en Maria Moonen, heb ik natuurlijk evenveel genen van Baltus als van Moonen in mij zitten. Beide voorouders heb ik wel uitgezocht, ook de voorouders aan de kant van mijn moeder, namelijk Berns en Cohnen. Maar toch weet ik niet zoveel van mijn Moonen - Donners voorouders. Ergens eind jaren 60 of begin jaren 70 ben ik met Maria Moonen wel eens bij het graf, aan de Akerstraat in Heerlen, geweest van haar ouders, die in de jaren 50 overleden zijn. Toen ik onlangs nog een foto wilde maken, was het graf al geruimd. Maar goed, via mijn achterneef Andy Lemmens ben ik in het bezit gekomen van een foto van het huis waar de ouders van mijn oma de laatste jaren hebben gesleten. Het blijkt namelijk, als ik een kaartje moet geloven, dat ze vanaf december 1948 in dat huis hebben gewoond.. Dat huis stond aan de Bekkerweg 8 in Heerlen.

Bekkerweg 8

Het huis lag aan het begin van de Bekkerweg als je komt vanaf de Kruisstraat. Zie hiervoor de bijgevoegdeplattegrond. Aan de overkant van de weg, lag een bakkerij (Pelt)  en een bloemenwinkel. Iets verderop, halverwege de Nobelstraat woonde de huisarts, dokter Bax. Dit kon mijn vader zich nog herinneren. Net zoals het feit dat het huis werd afgebroken, dat moet eind jaren 50 geweest zijn. Op het stuk grond is toen de Mijnschool gebouwd.

Aan de rechterkant van het huis lag de tuin en het huis van bloemist Erven. Links naast het huis was een toerit en tuin van melkboer Claassen. En achter het huis nummer 8 lag het huis van de familie Hoof. Verder lag er behalve een tuin ook een groot weiland. Het schijnt dat e.e.a. ook toebhoort heeft aan de herenboer Joep Merkelbach.

 

 

In het Limburgsch Dagblad (links) van 26-2-1959 wordt kond gemaakt van de nieuwbouw van de Mijnschool op het perceel waar het huis van Jan Mathijs Moonen en Maria Theresia Donners lag. Zij waren al een aantal jaar daarvoor overleden.

 

In de krant (rechts) van 22-7-1959 wordt vermeldt dat de boerderij wordt afgebroken en dat deze tot de oudste gebouwen van Heerlen behoorde en al ruim twee eeuwen oud was. De Mijnschool werd ruim 4 jaar later feestelijk geopend door de staatssecretaris van O.K.W. mr. J.H. Grosheide.

 

 

Jan Mathijs Moonen en Maria Theresia Donners

Mathieu, zo ondertekende hij zijn huwelijksakte en de geboorteaangiftes van zijn kinderen, is geboren op 21 augustus 1877 om 14:00 uur in de woning van zijn ouders te Linde, volgens geboorteakte 99 van dat jaar. Aangifte werd gedaan door Jan Pieter Moonen, 41 jaar en knecht. Daarbij waren de getuigen Jan Antoon Scheepers, veldwachter en 38 jaar, en Frans Jozef Schaafs bode en 28 jaar, aanwezig. De moeder was Maria Hubertina Gerards, werkvrouw van beroep.  Hieruit blijkt in ieder geval dat Mathieu in de buurt opgroeide van de Bekkerweg en zijn latere woning al in zijn kinderjaren kon. Zijn latere echtgenote Maria Theresia Donners is geboren op 5 juli 1875 om 02:00 uur, in de woning van haar ouders te Benzenrade, volgens geboorteakte 92 van dat jaar.  Aangifte werd gedaan door Jan Jozef Donners, 55 jaar en dienstknecht. Getuigen waren Jan Leonard Jongen, veldwachter en 59 jaar, en Laurens Jozef Coumand, kantonnier en 57 jaar. De moeder was Johanna Katharina Joosten werkvrouw van beroep. In de akte staat verder vermeldt dat Jan Jozef niet kon schrijven.

Beide mensen vonden elkaar en trouwenden op 5-10-1899 te Heerlen. Jan Mathijs was 22 jaar oud en van beroep stereotypeur. Maria Theresia was bij het huwelijk 24 jaar oud en van beroep dienstmeid. De foto's van hun bij dit verhaal zullen ook rond de tijd van hun huwelijk gemaakt zijn.

Zo'n 7 maanden na hun huwelijk werd Pieter Jan geboren en wel op 29 juni 1900 te Benzenrade. Lang mocht de vreugde niet duren want op 6 januari 1901 overleed de kleine man.
In de zomer van 1901 baarde Trees Donners een tweeling, namelijk Maria Hubertina en Maria Philomina en wel op 20 juli 1901 in Benzerade. Maria Hubertina was mijn oma. Kort na de geboorte van de tweeling is het gezin naar Heer vertrokken en wel op 2 september 1901.  In het register van vertrek (14-6-1901 t/m 27-10-1902, blz. 35) valt ook op dat op dezelfde dag de familie van Hendrik Steins naar Heer is vertrokken. Hendrik Steins is op de 26e november 1900 vader geworden van een dochter genaamd Maria Magdalena Jozefina. Zij is de dochter van hem en zijn vrouw Maria Josephina Jeanetta Klaassen. Als beroep staat bij de aangifte dat hij letterzetter was, dus waarschijnlijk werkte hij bij hetzelfde bedrijf als Mathieu Moonen. Verder valt op dat Mathieu Moonen op 4 april 1902 weer in Heerlen is teruggekomen, Hendrik volgde 3 dagen later.

Opmerking: Ik heb ook informatie gevonden dat het bedrijf waar hij werkte, naar Maastricht is verhuisd. Waarschijnlijk werkte hij bij de Limburger Koerier, die in 1892 de eerste proefnummers heeft uitgegeven. Uitgever was toen K.Weyershorst. Vanaf 15 februari 1899 heette de uitgever Firma Weuershorst. Vanaf 10 augustus 1901 werd de krant uitgegeven te Maastricht. Dit laatste verklaart ook de verhuizing van de familie Moonen en Steins.

In Heer vestigde Mathieu zich aan de Heugemerweg 43 op 1 oktober 1901, zoals op de gezinskaart te lezen is. Op de gezinskaart staat als beroep stereotypeur vermeldt. Op dezelfde dag vestigd het gezin van Hendrik Steins zich op Heugemerweg 42, Het beroep van Hendrik is letterzetter volgens de gezinskaart. Het gezin van Hendrik vertrekt op 7 april 1902 weer naar Heerlen.

Het gezin Steins bestond uit :

  • Hendrik Steins (man), geboren 7-2-1870 te Heerlen.
  • Maria Josepha Jeanette Klaassen (vrouw), geboren 26-8-1870 te Maastricht.
  • Johanna Maria Jozefina Steins (dochter), geboren 30-3-1897 te Heerlen.
  • Maria Johanna Gertruida Steins (dochter), geboren 23-10-1898 te Heerlen.
  • Maria Magdalena Jozefina Steins (dochter), geboren 26-11-1900 te Heerlen.

Bij terugkomst vestigde het gezin van Mathieu Moonen zich op B62 6/142 en het gezin van Hendrik Steins op B65 1/176.

Op minuutplan van 1811 -1832 is goed te zien waar de huisjes stonden "op de Linge", zoals men het in het Heerlens zegt. "De Linde" ligt net links van de H van Heerlen. De plek van de huisjes aan de Bekkerweg is net boven de F van Feuille.

Zoom je iets meer in, dan is dit de plek aan de Bekkerweg waar mijn oma haar jeugd heeft doorgebracht. Duidelijk is de kruissing van de huidige Nobelstraat, Kruisstraat, oude Lindenweg, Benzenraderweg en Bekkerweg te zien. Deze minuutplan geeft de situatie tussen 1811 en 1832 weer.

Andere kinderen

In Heer zijn geen andere kinderen geboren. In Heerlen kwam de vaart er in, zoals in onderstaand overzicht:

  • Johan Mathieu, geboren op 9-5-1903 aan de Linde. Mathieu was stoker van beroep.
  • Christiaan Jozef, geboren op 4-3-1905 aan de Linde. Mathieu was machinist van beroep.
  • Pauline Eliza, geboren op 29-4-1906 aan de Linde. Mathieu was machinist van beroep.
  • Willem Hubert, geboren op 11-12-1907 aan de Linde 21. Mathieu was machinist van beroep.
  • Anna Maria Jozefina, geboren op 16-4-1910 aan de Linde. Mathieu was machinist van beroep.
  • Jozefina Eliza Maria, geboren op 23-8-1912 aan de Linde. Mathieu was arbeider van beroep.
  • Johan Hubert, geboren op 22-5-1915 aan de Linde. Mathieu was mijnwerker van beroep.

Wat verder opvalt op de gezinskaarten is dat tussen 1900 en 1912 de schoonmoeder, Joanna Catharina Joosten, van Mathieu in woonde. Zij was weduwe van Jan Jozef Donners die op 28 november 1891 in Heerlen overleden was. Zij woonde al vanaf het begin bij het jonge stel in huis.Volgens de gegevens is zij niet mee verhuisd naar Heer. Op 12 maart 1912 heeft zij het huis van Mathieu ambtshalve heeft verlaten. Zij duikt daarna op, op de gezinskaart van Johannes Mathijs Knubben en Maria Elisabeth Donners, een oudere zus van Trees. Daar is ze oip 2 maart 1912 gaan wonen. Ruim een jaar later is ze op 8 september 1913 overleden. Trees was de jongste van een gezin van 10 kinderen. In het eerste huwelijk had de vader van Trees, Jan Jozef ook nog 5 kinderen. 

Mathieu Moonen woonde volgens diverse gezinskaarten op de volgende adressen : Linde 21, Linde 13, Kruisstraat 62 en Bekkerweg 8.
 

 

 

Op 15 augustus 1936 heeft Mathieu Moonen de zilveren medaille van de Orde van Oranje Nassau ontvangen. Hij was op het laatste voorabeider op de Oranje Nassau mijn te Heerlen. Op het kaartje staat dat hij vanaf december 1948 aan de Bekkerweg 8 te Heerllen woonde. Vanaf 9 november 1954, na het overlijden van zijn vrouw, heeft hij aan de Quaedvlieglaan 19 in Schaesberg gewoond, bij zijn jongste zoon, die verbandmeester was op de Wilhelmina. Daarna heeft hij nog gewoond bij zijn dochter aan Zondagstraat 33 op de Molenberg. Daar is hij ook overleden.

 
Bronnen:
  1. Burgerlijke stand gemeente Heerlen
  2. Bevolkingsregister gemeente Heerlen
  3. Burgerlijk stand gemeente Heer
  4. Delpher voor krantenartikelen
  5. Kanselarij der Nederlandse orden